Je hebt je eerste tweedehands elektrische auto op het oog. De kilometerstand valt mee, het onderhoud is keurig bijgehouden en de prijs is fair. Maar hoe gezond is de batterij nog? Dat is met het blote oog maar moeilijk te zien. En dat terwijl dit het duurste en meest bepalende onderdeel van een elektrische auto is. Daarom is het belangrijk om de batterijgezondheid nauwkeurig te laten meten. In deze blog leggen we uit wat een batterij gezond houdt en hoe je de staat van de accu meet vóórdat je de auto aanschaft.
Accu bepaalt de waarde van een tweedehands elektrische auto
De motor van een EV is heel betrouwbaar: amper bewegende delen, nauwelijks slijtage, weinig onderhoud. De batterij degradeert daarentegen wel, en verliest over de jaren capaciteit. Dat is normaal en onvermijdelijk. Twee occasion EV's met dezelfde kilometerstand en hetzelfde bouwjaar kunnen een heel verschillende accutoestand hebben. Doorslaggevend is hoe de vorige eigenaar ermee is omgegaan. Doordat er grote verschillen kunnen zijn, is de batterijgezondheid het belangrijkste aandachtspunt als je een gebruikte elektrische auto koopt.
Wat is SOH?
SOH staat voor State of Health en beschrijft de gezondheid van de batterij. De waarde wordt uitgedrukt als percentage en geeft onder andere aan hoeveel capaciteit de accu nog heeft ten opzichte van de nieuwstaat. Let op: een hoge actieradius zegt niet per se iets over de gezondheid van de accu. Een auto met een grote batterij kan ondanks een lage SOH nog prima rijbereik hebben, terwijl een kleinere accu met een hoge SOH gezonder is (ANWB).
Een concreet voorbeeld: stel dat een elektrische auto nieuw een batterijcapaciteit had van 77 kWh. Als die auto na vier jaar een SOH van 88% heeft, betekent dat in de praktijk dat de beschikbare capaciteit tot zo’n 68 kWh is gedaald. Daardoor zal de actieradius óók kleiner zijn geworden.
SOH gaat overigens over méér dan alleen de capaciteit van de accu – het is een brede gezondheidsindicatie. Ook de werking van sensoren, celspanningen, het accubeheersysteem en de voertuigcommunicatie spelen een rol. Dat onderscheid is belangrijk: een accu met een degelijke capaciteit kan toch problemen vertonen in individuele cellen of sensoren. Dat wordt alleen duidelijk door middel van een externe meting
Belangrijk: de SOH die de boordcomputer toont is een schatting op basis van het systeem van de fabrikant. Veel autoverkopers vertrouwen blindelings op dit percentage, maar een onafhankelijke meting geeft een veel vollediger en eerlijker beeld.
Waardoor slijt de batterij van een tweedehands EV?
Hoe snel een batterij slijt, hangt grotendeels af van hoe de vorige eigenaar met de auto is omgegaan: hoe heeft-ie gereden en geladen? Maar ook klimaatfactoren spelen een rol, en warm weer is schadelijker dan koud. De onderstaande factoren spelen de grootste rol:
- Laadgedrag. De manier waarop iemand laadt, is de belangrijkste beïnvloedbare factor. Regelmatig opladen tot 100% versnelt de slijtage, net als de accu herhaaldelijk volledig leeg rijden. Als je de accu consequent tussen de 20% en 80% houdt, blijft-ie aanzienlijk langer gezond.
- Snel laden. Af en toe snel laden is prima, de impact ervan op de accu valt mee. Een analyse door Geotab liet zien: voertuigen die regelmatig snel laden degraderen zo’n 3% per jaar, ten opzichte van 1,5% bij auto's die voornamelijk thuis of op laag vermogen laden. Een klein verschil, dat op de lange termijn een grotere rol speelt (Geotab).
- Rijstijl. Hard optrekken en sportief rijden vragen veel van de batterij in korte tijd, door piekbelasting op de cellen. Als je rustiger rijdt, spaar je niet alleen energie maar ook de accu.
- Temperatuur. Extreme hitte en extreme kou zijn allebei slecht voor de meeste accu's. Een auto die jarenlang in de volle zon staat of juist vooral in koude omstandigheden wordt gebruikt, degradeert sneller. Auto's met een actief batterijkoelsysteem – waaronder de meeste moderne ex-lease auto's – kunnen hier een stuk beter tegen.
- Ouderdom en gebruik. Bij iedere laadbeurt gaat een klein beetje capaciteit verloren, dat is onvermijdelijk. Een auto met veel kilometers op de teller heeft simpelweg meer laadbeurten achter de rug en dus meer capaciteit ingeleverd.
Hoe meet je de batterijgezondheid?
De SOH van een tweedehands EV kun je op een aantal manieren achterhalen. Hoe betrouwbaar het resultaat is, kan flink verschillen.
Via de boordcomputer of merkapp. Sommige fabrikanten tonen de SOH direct in de auto of via een bijbehorende app. Dat geeft een eerste indruk, maar zoals eerder gezegd: dit cijfer is een schatting en niet altijd een volledige weergave van de werkelijke accustaat.
Via een onafhankelijke batterijtest. De meest betrouwbare methode is een externe, onafhankelijke meting. De bekendste standaard hiervoor in Nederland is de Aviloo Flash Test, waarbij een gecertificeerde partner een meetapparaat aansluit op de auto. Binnen enkele minuten volgt een objectief batterijcertificaat met de werkelijke SOH. De ANWB biedt via DEKRA een vergelijkbare onafhankelijke batterijtest aan (ANWB).
Bij een betrouwbare verkoper hoef je zo’n test niet zelf te regelen. Eccasion voert bij elke auto standaard een Aviloo-batterijcheck uit en deelt het certificaat met de koper.
Wat is een gezonde SOH-score?
Wat is een gezonde score? De meeste fabrikanten hanteren 70% SOH als ondergrens voor hun batterijgarantie. Zakt de accu daaronder binnen de garantietermijn, dan wordt deze gerepareerd of vervangen. Maar bij de aankoop van een tweedehands EV wil je ruim boven die grens zitten. Een vijf jaar oude auto heeft doorgaans nog een SOH van rond de 90% (ANWB Kampioen). Ook goed om rekening mee te houden: de degradatie van de meeste batterijen vlakt na verloop van tijd af. In andere woorden: de achteruitgang van 100% naar 85% gaat stukken sneller dan van 85% naar 70%.
Hieronder vind je een overzicht van de verschillende SOH-scores en wat ze betekenen:
|
SOH |
Wat betekent dit? |
Advies |
|
90–100% |
Uitstekend: accu nauwelijks gesleten |
Gerust kopen |
|
80–90% |
Goed: lichte degradatie |
Veilige aankoop, maar check garantierestant |
|
70–80% |
Matig: merkbaar capaciteitsverlies |
Kritisch beoordelen, onderhandel op prijs |
|
Onder 70% |
Slecht: onder garantiegrens en wijst doorgaans op een defect, zoals een kapotte module |
Af te raden zonder extra zekerheid |
Waar moet je als koper van een occasion EV op letten?
De batterijgezondheid bepaalt grotendeels de waarde en prestatie van je tweedehands elektrische auto. Een EV met een SOH van 78% is financieel en praktisch een wezenlijk andere aankoop dan dezelfde auto met 91%. Toch wordt dit bij de meeste occasions nooit gemeten.
Drie dingen die je kunt doen voordat je tekent:
Batterijcertificaat
Vraag altijd naar een batterij-certificaat. Is er geen onafhankelijke meting beschikbaar, dan koop je dus op goed vertrouwen. Dat is bij zo’n grote aanschaf geen fijne positie.
Garantierestant
Check het garantierestant. Weet je het bouwjaar en het merk, dan kun je uitrekenen hoeveel fabrieksgarantie er nog over is. Die is overdraagbaar naar de nieuwe eigenaar.
Onderhandelingspositie
Weet wat je betaalt voor een lage SOH. Een accu met 80% SOH is niet per se onverkoopbaar, maar rechtvaardigt een lagere prijs. Gebruik de SOH als onderhandelingsargument.